Najbardziej wyczekiwany wieczór 23. edycji Millennium Docs Against Gravity już za nami. Nagrody dla najlepszych filmów dokumentalnych zostały rozdane. 14 maja w warszawskim Teatrze Dramatycznym odbyła się uroczysta Gala wręczenia nagród MDAG.

Grand Prix – Nagroda Banku Millennium trafiła do filmu „Córki góry”, reż. Biljana Tutorov i Petar Glomazić. 

[alttekst: zdjęcie grupowe podczas Gali Rozdania Nagród 23. MDAG.]

KONKURS GŁÓWNY

W Konkursie Głównym 12 filmów dokumentalnych z całego świata walczyło o Grand Prix – Nagrodę Banku Millennium, Nagrodę FIPRESCI, Nagrodę za Najlepsze Zdjęcia i Nagrodę za Najlepszy Montaż w Warszawie oraz nagrody lokalne we Wrocławiu, Katowicach, Gdyni, Poznaniu i Bydgoszczy.

Nagroda Prezydenta Miasta Gdyni trafiła do filmu „Mariinka”, reż. Pieter-Jan de Pue Nagrodą Wolności ufundowaną przez Miasto Poznań także został wyróżniony film „Mariinka”, reż. Pieter-Jan de Pue, a BYDGOSZCZ ART.DOC AWARD otrzymał film „Bugboy”, reż. Lucas Paleocrassas. 15 maja poznamy zwycięzców Grand Prix Dolnego Śląska (Wrocław) oraz Nagrody Publiczności Województwa Śląskiego (Katowice).

WARSZAWA

KONKURS GŁÓWNY. GRAND PRIX – NAGRODA BANKU MILLENNIUM 

W Konkursie Głównym 23. Millennium Docs Against Gravity o Grand Prix – Nagrodę Banku Millennium w wysokości 10000 euro walczyło 12 filmów. Zwycięzcę wyłoniło jury w składzie: Talal Derki, Lea Glob oraz Jessica Hargrave. 

Zwycięzca: „Córki góry” reż. Biljana Tutorov, Petar Glomazić

[alttekst: matka przytula swoją córkę czule.]

Uzasadnienie: Film przenosi nas do magicznego świata — wybranej samotności dzielonej przez ciotkę i jej siostrzenicę, na nowo ukazując piękno rodzinnych więzi w urzekającym naturalnym krajobrazie i wiejskiej tradycji pełnej miłości oraz cierpliwości. Tę samą cierpliwość okazują sami twórcy filmu, którzy w ciszy obserwowali i uchwycili każdy subtelny detal historii opowiadającej o ponownym zjednoczeniu człowieka z naturą, o wielowymiarowym obrazie siostrzeństwa, dojrzewania oraz głębokiej, twórczej roli, jaką natura i rodzina odgrywają w kształtowaniu tego, kim jesteśmy. 

Wyróżnienie: „Lis i różowy księżyc”, reż. Mehrdad Oskouei, Soraya Akhlaghi

Uzasadnienie: Za piękny portret młodej afgańskiej artystki, który pozwolił nam lepiej zrozumieć nadzieję, opór i przetrwanie.

KONKURS GŁÓWNY. NAGRODA ZA NAJLEPSZY MONTAŻ

Poza główną nagrodą Konkursu Głównego jury, po raz pierwszy, wręczyło Nagrodę za Najlepszy Montaż. Spośród montażystek i montażystów filmów nominowanych w Konkursie Głównym został wyłoniona_y zwyciężczyni_ zwycięca. Wysokość nagrody wynosi 2000 euro.

Zwycięzca: „O czasie i wodzie” reż. Sara Dosa, montaż: Erin Casper, Jocelyne Chaput, Mark Harrison

[alttekst: mężczyzna siedzi na klifie i wpatruje się w dal.]

Uzasadnienie: Emocjonalnie poruszające przesłanie skierowane do przyszłości, przekształcające wspomnienia budowane przez oczy, wodę i kamień w wizualną formę. Przeplatając warstwy rodzinnego dziedzictwa i historii klimatu, film przedstawia lodowce zarówno jako formy, jak i bohaterów — kształtowanych przez czas i przez człowieka — przepełnionych nieustającą nadzieją na możliwość zmiany. 

KONKURS GŁÓWNY. NAGRODA ZA NAJLEPSZE ZDJĘCIA

Nagroda za najlepsze zdjęcia trafiła do autorki_autora najlepszych zdjęć jednego z filmów Konkursu Głównego. Wysokość nagrody to 2000 euro.

Zwycięzca: „Bez końca” reż. Michał Marczak, zdjęcia: Michał Marczak

[alttekst: mężczyzna w ciepłych ubraniach stoi przy ognisku, z którego lecą iskry.]

Uzasadnienie: Balansując między rozległą panoramą rzeki a wewnętrznymi warstwami umysłu pogrążonego w żałobie ojca, zdjęcia w tym filmie przekazują przesłanie łączące intymność przekonań bohatera z ogromem natury i jej siłą. 

KONKURS GŁÓWNY. NAGRODA FIPRESCI

Po raz pierwszy na festiwalu MDAG została wręczona nagroda Międzynarodowej Federacji Krytyków Filmowych FIPRESCI. Trzyosobowe jury, złożone z krytyków i krytyczek w składzie: Bartolomé Armentano, Igor Anjelkov i Sylwia Szostak wybrało zwycięzcę, spośród kandydatów nominowanych w Konkursie Głównym.

Zwycięzca: „Lis i różowy księżyc”, reż. Mehrdad Oskouei, Soraya Akhlaghi

[alttekst: kobieta pod niebieską, przezroczystą narzutą.]

Uzasadnienie: Nagrodzony dziś film przypomina nam o jednej z najważniejszych funkcji filmu dokumentalnego – o jego zdolności do reagowania na rzeczywistość, zadawania trudnych pytań i zmuszania nas do refleksji nad światem, w którym żyjemy. W ostatnich miesiącach bardzo dużo mówi się o relacji między polityką a kinem. Podczas gali otwarcia Millennium Docs Against Gravity dyrektor artystyczny festiwalu podkreślał, że kino dokumentalne ma pełne prawo mówić o współczesnych problemach  –  nawet jeśli przez niektórych będzie to odczytywane jako polityczny statement. Podobny głos wybrzmiał także podczas tegorocznego festiwalu w Cannes, gdzie przewodniczący jury Park Chan-wook mówił o tym, że nie da się oddzielić sztuki filmowej od polityki i współczesnej rzeczywistości, w której powstaje kino. Nagrodzony film doskonale wpisuje się w tę debatę. Nie ucieka od politycznego kontekstu, ale jednocześnie nigdy nie traci z pola widzenia człowieka  –  jego emocji, godności i prawa do walki o własne życie. To właśnie w tym połączeniu tkwi jego ogromna siła. Film staje się tutaj nie tylko świadectwem współczesnej rzeczywistości, ale także przestrzenią budowania empatii i uświadamiania potrzeby zmiany. To historia, którą ludzie powinni dziś usłyszeć szczególnie mocno – także tutaj, w Polsce, w momencie, gdy kwestie uchodźcze pozostają jednym z najważniejszych tematów społecznych i politycznych. Ten film przypomina nam, że za debatami, statystykami i nagłówkami zawsze stoją konkretni ludzie oraz ich doświadczenia. Nagrodę przyznajemy za odwagę, humanizm i wyjątkową siłę filmowego języka. Za kino, które nie tylko opowiada o świecie, ale realnie pomaga go lepiej zrozumieć 

NAGRODY LOKALNE W KONKURSIE GŁÓWNYM

NAGRODA PREZYDENTA MIASTA GDYNI 

Na pomorzu ogłoszono wyniki konkursu Prezydenta Miasta Gdyni. Nagroda o wartości 15000 złotych trafiła w ręce zwycięzcy wybranego spośród dwunastki nominowanej do Konkursu Głównego o Nagrodę Banku Millennium. W jury zasiedli: Katarzyna Klimkiewicz, Zygmunt Miłoszewski i Urszula Morga.

Zwycięzca:  „Mariinka”, reż. Pieter-Jan de Pue

[alttekst: kobieta w mundurze wojskowym na dachu zniszczonego samochodu.]

Uzasadnienie: Każdy z dokumentów konkursu poruszył nas głęboko, ale ten jeden zagrał na wyjątkowo wielu strunach. Obraz relacji rodzinnych niczym z antycznej tragedii. Dojrzewanie w cieniu katastrofy. Bohaterowie, z których każdy zasługiwałby na powieść. Praca włożona w sportretowanie dekady na lini frontu. Tytuł tego filmu, nazwa miasta łączącego bohaterów – brzmi jak imię – i dobrze, bo przypomina, że wojna nie jest gdzieś, że przydarza się komuś, a konkretnie przydarza się nam. 

NAGRODA WOLNOŚCI UFUNDOWANA PRZEZ MIASTO POZNAŃ 

Trzyosobowe jury w Poznaniu, w składzie: Lidia Duda, Piotr Jacoń i Aleksandra Hromada przyznało Nagrodę Wolności, ufundowaną przez Miasto Poznań dla najlepszego filmu, który najwierniej broni fundamentów wolności. Laureat_laureatka otrzymała w wysokości 3000€. 

Zwycięzca: „Mariinka”, reż. Pieter-Jan de Pue

[alttekst: kobieta w mundurze wojskowym na dachu zniszczonego samochodu.]

Uzasadnienie: Za obraz filmowy wykraczający poza kino frontowe. Losy braci prowadzą nas nie tylko na dwie barykady wojny: ukraińską i rosyjską, ale przenoszą nas też do Stanów Zjednoczonych, gdzie widzimy, że okrucieństwo wojny, a więc pozbawianie wolności i godności, może mieć początek także na wygodnej kanapie, ze strzelbą myśliwego u boku.

Wyróżnienie: „Wszędzie dobrze wszędzie źle”, reż. Viv Li

Uzasadnienie: Za trudną, a czasem zabawną instrukcję obsługi wolności. Wolności, która daje możliwość wyboru i ciągłego stawiania pytań, ale jednocześnie odbiera pewność słuszności odpowiedzi, co wydaje się być doświadczeniem wielu osób uczestniczących we współczesności - tych grup, którym smakowanie wolności jest dane.

BYDGOSZCZ ART. DOC AWARD

Już po raz ósmy w Bydgoszczy przyznano nagrodę ART.DOC AWARD. O wyborze zwyciezcy_ zwyciężczyni zadecydowało, lokalne, 3-osobowe jury: Mariola Woch, Jakub Elwertowski oraz Marcin Kundera.

Zwycięzca: „Bugboy“, reż. Lucas Paleocrassas

[alttekst: świerszcz siedzący na szklance z napojem.]

Uzasadnienie: „Bugboy” to niezwykle aktualne i subtelne kino, które z ogromną wrażliwościa dotyka problemów definiujących codzienność dzisiejszych nastolatków. Historia Yorgosa to nie tylko opowieść o rodzinnym kryzysie, ale przede wszystkim uniwersalne studium wychodzenia z izolacji w świecie, który często zdaje się nas nie zauważać lub oceniać przez pryzmat słabości. Główny bohater, borykający się z wadą wzroku i skutkami rozwodu rodziców, staje się uosobieniem współczesnego „outsídera". W dobie mediów społecznościowych, gdzie każda „odmienność" może stać się powodem do drwin, postać Yorgosa uświadamia nam, jak łatwo młody człowiek może poczuć się wykluczony. Twórcy świadomie prowadzą widza w kierunku nadziei, która pozwoli pokonać przeciwności losu. Kluczowym elementem jest tu relacja chłopca z pasikonikiem o imieniu Isabella. To piękna, głęboka metafora budowania zaufania w świecie, w którym prawdziwa więź jest towarem deficytowym. Dla dzisiejszej młodzieży, często uciekającej w wirtualne nisze, pasja Yorgosa staje się formą autoterapii i narzędziem do odzyskania własnego głosu. Bugboy to inspirujący portret dojrzewania pokazujący, że odwaga nie polega na braku strachu przed odrzuceniem, ale na przyswajaniu świata, który na pierwszy rzut oka wydaje się nieprzyjazny.

Honorowe wyróżnienie Okręgowej Rady Adwokackiej Kujawsko Pomorskiej Izby Adwokackiej w Bydgoszczy

„Kłopotliwy niedźwiedź", reż. Gabriela Osio Vanden, Jack Weisman

Uzasadnienie: Nagroda zostaje przyznana twórcom filmu za unikalne ukazanie nierozerwalnej więzi między prawami człowieka, a prawami natury. Film w sposób bezkompromisowy obnaża skutki systemowej degradacji kultury i terytorium rdzennych mieszkańców - Inuitów. Autorzy udowadniają, że odebranie tożsamości rodzi chaos. Oddając głos inuickiemu narratorowi, film podkreśla podmiotowość rdzennych mieszkańców Arktyki. Zwraca uwagę na to, jak ich tradycyjna wiedza oraz sposób postrzegania przyrody są często przenoszone na margines poprzez globalną turystykę. Przymusowa asymilacja ludności inuickiej była niewątpliwie formą kulturowej zagłady, która zniszczyła odwieczny ład, w tym współistnienie z naturą. Film przypomina, że marginalizacja jednej grupy społecznej na rzecz drugiej jest fundamentalnym pogwałceniem praw człowieka.Każda zatem próba wymazania tożsamości narodowej lub eksterminacji społeczeństwa jedynie dlatego, że jego istnienie jest niewygodne dla silniejszego, stanowi zamach na fundamentalne poczucie ludzkiej godności.

„Kłopotliwy niedźwiedź" to film o przetrwaniu, To ostrzeżenie, że jeśli nie uszanujemy granic - zarówno kulturowych jak i naturalnych, staniemy się „kłopotem" dla planety, która nie będzie miała nam już nic do zaoferowania. Walka o prawa człowieka nie może odbywać się bowiem w izolacji od troski o środowisko.

KONKURS POLSKI

NAGRODA DLA NAJLEPSZEGO FILMU POLSKIEGO

10 tytułów zakwalifikowało się do tegorocznej edycji konkursu. Jury w składzie: Joanna Łapińska, Raul Niño Zambrano oraz Ola Staszel, ogłosili zwycięski film. Laureat otrzymał nagrodę w wysokości 4000 euro. 

Zwycięzca: „Kandydaci Śmierci”, reż. Maciej Cuske

[alttekst: kilka osób w białych kombinezonach i ekipa operatorów filmowych w wulkanicznej scenerii.]

Uzasadnienie: Za brawurowy filmowy roller coaster; czuły, a przy tym piekielnie zabawny portret dorastania, przyjaźni i bliskości, w którym beztroska miesza się z lękami, a te potrafią być równie przerażające jak horrorowe zombiaki. 

Wyróżnienie: „Ślady”, reż. Alisa Kovalenko, Marysia Nikitiuk

Uzasadnienie: Za poruszający obraz, w którym reżyserki w mistrzowski sposób łączą wstrząsającą rzeczywistość przemocy seksualnej w czasie wojny ze zbiorowym portretem siły ducha. 

NAGRODA SMAKJAM ZA NAJLEPSZĄ PRODUKCJĘ W KONKURSIE POLSKIM

W Konkursie Polskim, poza nagrodą dla Najlepszego Filmu Polskiego, została przyznana także Nagroda za Najlepszą Produkcję od studia Smakjam, które specjalizuje się w postprodukcji wizualnej i dźwiękowej. Nagroda to 3333 euro lub usługi postprodukcyjne będące równowartością tej kwoty. 

Zwycięzca: „Ślady”, reż. Alisa Kovalenko, Marysia Nikitiuk, produkcja: Olha Bregman, Natalia Libet, Violetta Kamińska, Izabela Wójcik, Dariusz Jabłoński

[alttekst: starsza kobieta stoi obok wyrwy w ścianie.]

Uzasadnienie: Postanowiliśmy nagrodzić film-świadectwo, który przypomina, jaką moc może mieć kino dokumentalne – upomina się o ofiary, walczy o sprawiedliwość, buduje wspólnotę. Twórczynie z niezwykłym wyczuciem i empatią ukazują losy kobiet dotkniętych przemocą ze strony rosyjskich agresorów. Jednocześnie ten film to także poruszająca historii solidarności, która pomaga przetrwać wojenną traumę.

NAGRODA STOWARZYSZENIA KIN STUDYJNYCH W KONKURSIE POLSKIM

Nagrodą Specjalną Stowarzyszenia Kin Studyjnych jest  wsparcie kampanii promocyjnej zwycięskiego filmu w kinach w kwocie 10 000 złotych. W Jury zasiedli: Agnieszka Noskowska, Dagmara Pawłowska oraz Grzegorz Smędek.

Zwycięzca: „Bez końca”, reż. Michał Marczak

[alttekst: mężczyzna stoi obok ogniska z którego lecą iskry, w tle zachód słońca.]

Uzasadnienie: Za niezwykłe połączenie formy i treści. Na uwagę i uznanie zasługuje zarówno temat podjęty przez reżysera, który jest niezwykle ważny z perspektywy współczesności, a jednocześnie sposób jego przedstawienia – temat czujności na dorastanie młodych osób wybrzmiewa tutaj w sposób czuły i uważny.
Jednocześnie film jest bardzo dobrze zrealizowany pod względem technicznym. Zdjęcia oraz praca kamery, a także ścieżka dźwiękowa dopełniają się wzajemnie, dzięki czemu tworzą przemyślaną i spójną całość.

Wyróżnienie: „Arek. Mama. Panorama”, reż. Mikołaj Janik

Uzasadnienie: W tym roku niestety nie mogliśmy przyznać dodatkowych nagród, ale chcemy zwrócić uwagę publiczności i wyróżnić jeden film - za pochwałę kreatywnego zagubienia, która dzięki warstwie muzycznej filmu zyskuje nowy wymiar i pozostawia widzów i widzki z pozytywnym podejściem dotyczącym poszukiwania celu i drogi oraz ich odnajdywania. Rysy są w sam raz i Ty też jesteś w sam raz!

NAGRODA DLA NAJLEPSZEGO FILMU KRÓTKOMETRAŻOWEGO

O Nagrodę dla Najlepszego Filmu Krótkometrażowego  w wysokości 2 000 euro walczyły 22 tytuły z całego świata. W tym roku w jury zasiedli: Nebojša Slijepčević, Anas Sareen, Joanna Baranowska. Jury jednogłośnie postanowiło nagrodzić dwie debiutujące reżyserki, których filmy stanowią rzadkie połączenie ekscytujących formalnych wyborów i przenikliwego komentarza politycznego.

Zwycięzca: „Jak złapać motyla?”, reż. Kiriko Mechanicus

[alttekst: martwy motyl przybity do papieru.]

Uzasadnienie: Poprzez analizę rasowych fetyszy, które sprowadzają azjatyckie kobiety do fantazji o uległości, ten film odrzuca toksyczne relacje płciowe i rasowe, proponując w zamian punkowo-feministyczną wizję podmiotowości ponad pokoleniami. Zrealizowany z odważnym filmowym rozmachem, od pierwszej chwili przekonał nas swoją inteligencją i energią. 

Wyróżnienie: „Wycieczka z przewodniczką”, reż. Alba Jaramillo

Uzasadnienie: Postkolonialna baśń o unikalnym stylu wizualnym, która zabrała nas w podróż zarazem urzekającą i pełną humoru, meandrującą pomiędzy światem ludzi i natury, a jednocześnie ani na chwilę nie tracącą politycznej świadomości.

NAGRODA AMNESTY INTERNATIONAL POLSKA

Nagroda Amnesty International Polska w wysokości 3000 złotych została przyznana. O wygraną powalczyło 12 tytułów. W tym roku w jury zasiedli: Margje de Koning , Anna Błaszczak-Banasiak, Anne Marie Borsboom. 

Zwycięzca: „Lis i różowy księżyc”, reż. Mehrdad Oskouei, Soraya Akhlaghi

[alttekst: twarz kobiety przykryta niebieską, przezroczystą narzutą.]

Uzasadnienie: W ciągu ostatnich dni znakomici twórcy i twórczynie filmowe zabrali nas w niezapomnianą drogę – od wojny domowej w Kongo, przez Gruzję widzianą oczami osób LGBT, zrównaną z ziemią Gazę, aż po Stany Zjednoczone, które na naszych oczach odwracają się od jednego z największych osiągnięć ludzkości – praw człowieka gwarantowanych każdemu i każdej z nas bez względu na to kim jesteśmy i skąd pochodzimy. Za tę podróż chciałyśmy serdecznie podziękować organizatorom Festiwalu Millennium Docs Against Gravity, bo każdy z filmów, który obejrzałyśmy miał na tym festiwalu swoje zasłużone miejsce. Nagrodę główną zdecydowałyśmy się przyznać filmowi, który stanowi odpowiedź na najbardziej napastliwe pytania naszej współczesności. Co oni tu robią?, Czego od nas chcą?, Czemu nie zostali u siebie? Jednak udzielona odpowiedź nie każdemu się spodoba, bo w miejsce sensacyjnych scenariuszy o żądzy niszczenia i podbijania Europy przez obcych, przedstawia znacznie prostszą potrzebę – potrzebę przetrwania. Autentyczność tej motywacji autorka dokumentuje skrupulatnie, rok po roku, używając sztuki jako najbardziej kreatywnej i przekonującej formy przekazu. To film o doświadczeniu przemocy i poniżenia, które podzielają miliony kobiet pod każdą szerokością geograficzną. To obraz trudnej do zrozumienia determinacji, która każe ryzykować życie po to, by lepiej żyć.

NAGRODA NOS CHOPINA

W tegorocznej edycji festiwalu została przyznana nagroda oraz 2000 euro dla najlepszego filmu o muzyce i sztuce. Jury: Eliza Kącka, Lidia Popiel, Bartek Wąsik.

Zwycięzca: „Krokodyl” reż. Pietra Brettkelly, The Critics

[alttekst: statek kosmiczny nad głową mężczyzny w białej marynarce.]

Uzasadnienie: Wszystkie dokumenty, które obejrzeliśmy, afirmowały poszukiwanie wolności i upewniały o uniwersalnej - najzwyczajniej ludzkiej - potrzebie sztuki. Ujęły nas kameralne i subtelne obrazy relacji z literaturą, muzyką - i z drugim człowiekiem. Przeżyliśmy obrazy silne, dramatyczne, gdzie społeczność tworzy wielkie piękno -  i wielkie nieszczęście. Ale jeden film upewnił nas szczególnie co do tego, że sztuka jest strategią przetrwania gatunku ludzkiego. I że można w afrykańskim mieście - bez środków i podstaw stworzyć coś z niczego. Wyzwolić moce wyobraźni, moce intuicji, moce kreacji. Supermoce! Sztuka, w tym przejmującym dokumencie, okazuje się azylem, sensem, gwarantem tożsamości. I to dla kogo? Dla grupy nastolatków, wciągających nas do swojego świata. Nastolatków, którzy mogliby nam dawać lekcję dojrzałości. Kolektyw “The Critics” udowodnił, że sztuka może być zasadą życia. I że otwiera drzwi do wolności. 

GREEN WARSAW AWARD

Podczas tegorocznej edycji festiwalu Millennium Docs Against Gravity po raz kolejny zostanie przyznana nagroda Green Warsaw Award w wysokości 15 000 zł dla najlepszego filmu o tematyce ekologicznej. Fundatorem tej nagrody jest m.st. Warszawa. Nagrodzie Green Warsaw Award towarzyszy sekcja filmowa Klimat na zmiany.  Jury w składzie: Salomé Jashi, Leszek Drogosz, Orina Krajewska.

Zwycięzca: „Pieśni lasu” reż. Vincent Munier

[alttekst: dziadek z wnukiem siedzą w lesie pełnym mchu, opierają się o drzewo.]

Uzasadnienie: W kontraście do tego cierpienia w zwycięskim filmie zostajemy zaproszeni, by podążać śladami trzech bohaterów, którzy prowadzą nas w głąb baśniowego świata. Z ogromnym szacunkiem i cierpliwością, poprzez miłość i oddanie, odsłania się przed nami ukryte życie. Jesteśmy zaproszeni do serca gęstego lasu, gdzie czas, taki jaki na co dzień znamy, spowalnia. W tej filmowej ciszy zaczynamy naprawdę widzieć. Prowadzeni przez trzy pokolenia dziadka, ojca i syna, jako widzowie stajemy się jednością z naturą i jej najbardziej dyskretnymi mieszkańcami. Dzięki uważnej obserwacji i niezwykłej precyzji realizacyjnej film ukazuje cykl życia schowany przed człowiekiem, a jednocześnie głęboko przez niego naznaczony. Zrealizowany poprzez zapierające dech zdjęcia i wyjątkową pracę dźwięku, jest to film dla wszystkich pokoleń. Dzieło, które przywraca nadzieję w człowieczeństwo.

Wyróżnienie: „Istoty czujące” reż. Tony Jones

Uzasadnienie: W cieniu szacunku do życia w każdym jego przejawie, każdego dnia rozgrywa się niewyobrażalne cierpienie, często pozostające poza naszym spojrzeniem. A jednak kto, jeśli nie my, powinien głośno stanąć w obronie istot uwięzionych w laboratoriach? Wyróżnienie specjalne przyznajemy za podjęcie tematu tak często pomijanego, mimo że dotyczy on nas wszystkich, oraz za odwagę, by pokazać to cierpienie otwarcie i bez kompromisów.

NAGRODA ZA NAJLEPSZY DEBIUT

O nagrodę w wysokości 2000 euro, ufundowaną przez markę Visa, powalczyło 10 debiutów dokumentalnych. Nagrodę za Najlepszy Debiut przyznało międzypokoleniowe Jury w składzie: Oliwia Maciejewska, Antoni Banach, Stanisław Biele, Elżbieta Zawadzka, Witosława Giedrojć, Halina Rudzka. „Debiuty oceniało jury międzypokoleniowe. Mimo jednak różnicy wieku, nasze zdania zbytnio się nie różniły. Mieliśmy ciężkie zadanie - spośród 10 filmów, wybrać jeden najlepszy debiut. Ze względu na trudność wyboru, zdecydowaliśmy się przyznać również wyróżnienie” - poinformowało jury.

Zwycięzca:  „Wyznania pieprzyka”, reż. Mo Tan

[alttekst: twarz kobiety otoczona niebieskim, włochatym drutem.]

Uzasadnienie: Pierwsze miejsce otrzymuje film, który uraczył nas szczerością przekazu, awangardową formą, fantastycznymi animacjami i przede wszystkim - autentycznym stylem.

Wyróżnienie: „Joybubbles”, reż. Rachael J. Morrison

Uzasadnienie: Nasz skład jurorski chciałby wyróżnić zadziwiający, wielce optymistyczny i dający nadzieję film biograficzny. Urzekł nas swoim pozytywnym wydźwiękiem, którego oryginalność mogliśmy zobaczyć w każdej sekundzie opowieści.

NAGRODA MAGAZYNU „NEWSWEEK PSYCHOLOGIA” DLA NAJLEPSZEGO FILMU O TEMATYCE PSYCHOLOGICZNEJ

Redakcja „Newsweek Psychologia” po raz kolejny przyznaje swoją nagrodę dla najlepszego filmu o tematyce psychologicznej w wysokości 1000 euro. Jury: Joanna Gutral, Małgorzata Osowiecka-Szczygieł,  Małgorzata Mieczyńska, Dellfina Dellart, Iwona Zabielska-Stadnik. Konkursowe produkcje przybliżają różnorodne emocje oraz zmagania bohaterów o lepsze jutro i prawo do bycia sobą. Nagrodą zostanie wyróżniona historia, która najtrafniej uchwyci skomplikowaną naturę współczesnego życia.

Zwycięzca: „Moje wszystkie głosy", reż. Maasja Ooms

[alttekst: twarz kobiety, na którą pada światło projektora.]

Uzasadnienie: Ludzki umysł jest zdumiewający. Ukryty w szarej, pokręconej i pofałdowanej masie jest najpotężniejszym narzędziem do zdobywania świata. To właściciel naszych tajemnic, chcianych i niechcianych myśli, wspaniałych i trudnych przeżyć. To tutaj kryje się tyle pięknych niewiadomych. Tyle zagadek do rozwikłania. Także nasze demony. 
Jest taki film, który na 113 minut zabiera nas właśnie tam, w głąb ludzkich umysłów, utrzymuje naszą uwagę w napięciu, nie pozwala oderwać oczu od twarzy, bo kamera wyłapuje to wszystko, co żal byłoby przegapić: co czuje człowiek, który zmaga się ze swoim niezwykłym doświadczeniem, co się w nim zmienia, kiedy z przewodnikiem-terapeutą może zajrzeć w zakamarki swojego umysłu, spotkać się ze swoimi demonami, zrozumieć – dlaczego ja tak mam. Chcemy nagrodzić ten film za mistrzowską cierpliwość do filmowania niezwykłego procesu terapeutycznego, uchwycenie jego sensu i znaczenia dla osób, które mierzą się ze swoim umysłem. Za uświadomienie nam autentycznej roli terapeuty-przewodnika w czasach, kiedy coraz większy autorytet zdobywają poppsychologiczni doradcy internetowi. Za nie tylko poruszający, ale również prawdziwie psychoedukacyjny wymiar tego przekazu.

KONKURSY, KTÓRE NADAL TRWAJĄ

To nie koniec naszych konkursów. Do 17 maja, nadal trwają głosowania publiczności - do Nagrody Dokumentalnej Warszawy (Nagrody Publiczności) oraz Nagrody Onet Big Screen Doc,  której zwycięzcę wybiorą widzowie_ki z czterech dużych miast:  Warszawa, Wrocław, Gdynia i Poznań.

Wyniki tych głosowań zostaną podane po zakończeniu części kinowej MDAG. Po części online festiwalu, 3 czerwca, zostanie ogłoszona Nagroda Publiczności online, które trafi do najpopularniejszego filmu drugiej części 23. MDAG.

DODATKOWE NAGRODY PRZYZNANE W CZASIE GALI W GDYNI

NAGRODA ETNOMATOGRAF

Zwycięzca: „Córki lasu”, reż. Otilia Portillo Padua
Uzasadnienie: Obrady Jury były wyjątkowo burzliwe, bo poziom konkursu przerósł nasze oczekiwania. Każdy z nominowanych filmów był hołdem dla rdzennych praktyk, wiedzy, tożsamości językowej, ukazywał życie zgodne z naturą, wierzeniami, pasją, były to opowieści pełne uważności, niepospieszne, z wyrazistymi bohaterami i bohaterkami, którzy wykazywali silną podmiotowość i sprawczość. Niemniej, zwycięzca może być tylko jeden: za wielopokoleniową historię, herstoryczną perspektywę, nobilitację wiedzy rdzennej i wpisanie jej w naukowy dyskurs, szacunek dla przeszłości i połączenie magii z autentyzmem, Nagrodę Etnomatograf otrzymuje reżyserka: Otilia Portillo Padua za film CÓRKI LASU. Film powstał z poszanowaniem i z udziałem rdzennej społeczności Zapoteków. Ujęły nas poetyckość eseju filmowego, zobrazowanie widzialnego i niewidzialnego świata oraz współistnienie ludzkich i nie-ludzkich żyć. 

NAGRODA KOMPAS MUZEUM EMIGRACJI W GDYNI

Zwycięzca: „Lis i różowy księżyc”, reż. Mehrdad Oskouei, Soraya Akhlaghi
Uzasadnienie: Nagrodzony film w poruszający sposób ukazuje wieloletni proces walki o siebie 16 letniej Sorayi Akhlaghi. Film prezentuje zarówno codzienność młodej bohaterki, jej dylematy, przemyślenia, lęki i podejmowane przez nią próby ucieczki z Iranu. Soraya ucieka od opresji przemocy ze strony męża, podążając jednocześnie za pragnieniem wolności wyboru decydowania o sobie. „Lis i różowy księżyc” w sposób absolutnie wyjątkowy ukazuje doświadczanie przekraczania granic jako przełom w życiu bohaterki – zarówno w wymiarze fizycznym, jak i emocjonalnym. Oddanie głosu wyłącznie Sorayi oraz zbudowanie całości filmu z materiałów jej osobistego archiwum to unikalny przykład przedstawienia migracji z perspektywy samej migrantki: perspektywy wciąż zbyt rzadko obecnej w kinie i debacie publicznej. Dzięki temu migrację postrzegamy jako złożony, wielowymiarowy proces: z jednej strony wynikający z konieczności ochrony podstawowych praw człowieka, z drugiej zaś jako drogę wewnętrznej transformacji i poszukiwania własnego miejsca w świecie.

NAGRODA ALL ABOUT FREEDOM FESTIVAL

Zwycięzca: „Bibliotekarki”, reż. Kim A. Snyder
Uzasadnienie: Jednogłośnie przyznajemy nagrodę filmowi, który w poruszający i niezwykle aktualny sposób pokazuje, jak wielką wartość mają dziś wiedza, edukacja i odpowiedzialność, za prawdę w świecie manipulacji i fake newsów, gdzie coraz częściej podważa się podstawy nauki oraz próbuje wymazywać niewygodne treści z pamięci społecznej. Film pozwala poznać różne perspektywy osób wykonujących skrupulatną, często ryzykowną pracę na rzecz dialogu, dostępu do wiedzy i budowania wspólnoty w czasach chaosu i niezgody. Biblioteka staje się tu miejscem różnorodności, indywidualności i otwartości - przestrzenią, w której każdy człowiek może znaleźć swoje miejsce. Bliski jest nam również pokazany w filmie duch społecznej współpracy, ruchu obywatelskiego oraz solidarności budowanej przez codzienną postawę obywatelską i siłę kobiet, które konsekwentnie bronią swoich zasad, wolności myślenia i prawa do edukacji. Nagroda All About Freedom Festival, ufundowana przez Europejskie Centrum Solidarności, trafia do filmu szczególnie ważnego także dlatego, że jako instytucja dbająca o pamięć i historię nie godzimy się na ich zakrzywianie czy niebezpieczne wymazywanie. Reżyserka stworzyła opowieść o odwadze, odpowiedzialności i solidarności, przypominającą odbiorcom, że potrzebujemy ludzi, którzy strzegą światła wiedzy i prawdy.

LISTA WSZYSTKICH NAGRÓD 23. MDAG:

Konkurs Główny. Nagroda Bank Millennium – Grand Prix:  „Córki góry” reż. Biljana Tutorov, Petar Glomazić
Wyróżnienie: „Lis i różowy księżyc” reż. Mehrdad Oskouei, Soraya Akhlaghi

Konkurs Główny. Nagroda za Najlepsze Zdjęcia:  „Bez końca” reż. Michał Marczak, zdjęcia: Michał Marczak

Konkurs Główny. Nagroda za Najlepszy Montaż: „O czasie i wodzie” reż. Sara Dosa, montaż: Erin Casper, Jocelyne Chaput, Mark Harrison

Konkurs Główny. Nagroda FIPRESCI: „Lis i różowy księżyc” reż. Mehrdad Oskouei, Soraya Akhlaghi

Konkurs Główny w Gdyni. Nagroda Prezydenta Miasta Gdyni: „Mariinka”, reż. Pieter-Jan de Pue 

Konkurs Główny w Poznaniu. Nagroda Wolności ufundowana przez Miasto Poznań: „Mariinka”, reż.  Pieter-Jan de Pue 
Wyróżnienie: „Wszędzie dobrze wszędzie źle”, reż. Viv Li

Konkurs Główny w Bydgoszczy. BYDGOSZCZ ART.DOC AWARD: „Bugboy“, reż. Lucas Paleocrassas

Honorowe wyróżnienie Okręgowej Rady Adwokackiej w Bydgoszczy dla Najlepszej produkcji dotykającej problematyki praw człowieka: „Kłopotliwy niedźwiedź", reż. Gabriela Osio Vanden, Jack Weisman

Nagroda dla Najlepszego Filmu Polskiego: „Kandydaci śmierci” reż. Maciej Cuske
Wyróżnienie: „Ślady” reż. Alisa Kovalenko, Marysia Nikitiuk

Nagroda Smakjam za najlepszą produkcję w Konkursie Polskim: „Ślady” reż. Alisa Kovalenko, Marysia Nikitiuk; produkcja: Dariusz Jabłoński, Izabela Wójcik, Olha Bregman, Natalia Libet, Violetta Kamińska

Nagroda Stowarzyszenia Kin Studyjnych w Konkursie Polskim: „Bez końca” reż. Michał Marczak
Wyróżnienie: „Arek.Mama.Panorama”, reż. Mikołaj Janik

Nagroda dla Najlepszego Filmu Krótkometrażowego: „Jak złapać motyla” reż. Kiriko Mechanicus
Wyróżnienie: „Wycieczka z przewodniczką” reż. Alba Jaramillo

Nagroda za Najlepszy Debiut: „Wyznania pieprzyka”, reż. Mo Tan
Wyróżnienie: „Joybubbles”, reż. Rachael J. Morrison

Green Warsaw Award:  „Pieśni lasu”, reż. Vincent Munier
Wyróżnienie: „Istoty czujące”, reż. Tony Jones

Nagroda Nos Chopina: „Krokodyl” reż. Pietra Brettkelly, The Critics

Nagroda Newsweek Psychologia dla Najlepszego Filmu o Tematyce Psychologicznej: „Moje wszystkie głosy”, reż. Maasja Ooms

Nagroda Amnesty International Polska:  „Lis i różowy księżyc”, reż. Mehrdad Oskouei, Soraya Akhlaghi

POZOSTAŁE NAGRODY PRZYZNANE PODCZAS GALI W GDYNI:

Nagroda ETNOMATOGRAF: „Córki lasu”, reż. Otilia Portillo Padua

Nagroda All About Freedom Festival: „Bibliotekarki”, reż. Kim A. Snyder

Nagroda Kompas Muzeum Emigracji w Gdyni: „Lis i różowy księżyc”, reż. Mehrdad Oskouei, Soraya Akhlaghi

NAGRODY, KTÓRE ZOSTANĄ WRĘCZONE 15 MAJA W KATOWICACH I WROCŁAWIU:

Grand Prix Dolnego Śląska (Wrocław)

Nagroda Publiczności Województwa Śląskiego (Katowice)

Konkurs Zielona Energia - Nagroda Prezydenta Miasta Katowice

KONKURSY PUBLICZNOŚCI, KTÓRYCH WYNIKI POZNAMY PO ZAKOŃCZENIU FESTIWALU:

Nagroda Pub

Onet Big Screen Doc

Millennium Docs Against Gravity  odbywa się od 8 do 17 maja w siedmiu miastach (Warszawa, Wrocław, Gdynia, Poznań, Katowice, Łódź i Bydgoszcz), a następnie online - od 19 maja do 1 czerwca na  mdag.pl. Mecenasem tytularnym wydarzenia jest Bank Millennium ( https://www.bankmillennium.pl/ ).