Poszukiwania. 23. Millennium Docs Against Gravity

Ruszamy na poszukiwania! Millennium Docs Against Gravity zawita do Gdyńskiego Centrum Filmowego imienia Leszka Kopcia, przynosząc program złożony w sumie z niemal stu filmów dokumentalnych z całego świata. Do tego niezliczone spotkania w twórcami, twórczyniami oraz bohaterami i bohaterkami, warsztaty oraz debaty. 

W 2025 roku w festiwalu w siedmiu miastach wzięło udział ponad 181 000 widzów i widzek. To nie tylko sprawia, że MDAG jest największym festiwalem filmowym w Polsce, ale też drugą największą imprezą poświęconą kinu dokumentalnemu w Europie. 23. edycja Millennium Docs Against Gravity odbędzie się w dniach 8 - 17 maja w Gdyni, ale i w kinach w Warszawie, Wrocławiu, Poznaniu, Katowicach, Łodzi i Bydgoszczy oraz od 19 maja do 1 czerwca online na mdag.pl! 

Poszukiwania – hasło 23. MDAG

Tegoroczne hasło odnosi się zarówno do poszukiwania właściwej formy opowiadania o rzeczywistości, które jest nieodłączną częścią pracy dokumentalistów_ek, ale też do poszukiwania wiedzy o świecie, które charakteryzuje naszą publiczność. Wspólnie z ekipą festiwalu, twórcy i publiczność wyruszają także na inne poszukiwanie - wzajemnego zrozumienia i wspólnych wartości w czasach polaryzacji oraz niepewności. Poszukujemy rozwiązań dla problemów, które dostrzegamy w rzeczywistości - geopolitycznych, ekologicznych, społecznych czy ekonomicznych. Filmy nie zmieniają świata, ale dają świeżą perspektywę i zachęcają do działania. Wierzymy, że ludzie, którzy je oglądają, często zmieniają później rzeczywistość.

W poszukiwaniu wielkiego kina. Konkurs Główny / filmy nominowane do Nagrody Prezydenta Miasta Gdyni

Tegoroczny główny motyw festiwalu – Poszukiwania – powraca w filmach Konkursu Głównego w wielu odsłonach. To zarówno dosłowne poszukiwanie zaginionego syna w „Bez końca”, szukanie domu w filmie „Lis i różowy księżyc”, jak i tropienie wyjątkowego ptaka w „Pieśniach lasu”.

Forma konkursowych filmów jest rodzajem twórczej eksploracji - od unikalnego, immersyjnego doświadczenia oferowanego przez „Kłopotliwego niedźwiedzia”, przez precyzyjnie skomponowane kadry w „Córkach góry”, po niezwykłe połączenie fikcji i filmu dokumentalnego w „Moim dziecku”.

Wiele z tych historii jest silnie zakorzenionych w krajobrazach, w których się rozgrywają – tytułowe miasto „Mariinka” staje się jednocześnie źródłem podziałów i przestrzenią budującą braterską więź. Islandia w filmie „O wodzie i czasie” zachwyca, a zarazem uświadamia, co jest stawką dla istnienia całej ludzkości. Z kolei „Pomiędzy woskiem i złotem” opowiada historię narodu z perspektywy jednego hotelu.

Poszukiwanie to także sposób, w jaki myślimy o relacjach z innymi. W filmie „Bugboy” syn dorasta przy wsparciu ojca, w „Yo (Miłość jest zbuntowanym ptakiem)” reżyserka przygląda się bliżej przyjaźni i stracie, a w „Wszędzie dobrze wszędzie źle” reżyserka staje przed kamerą, by zrozumieć relacje, które ją ukształtowały - zarówno w miejscu urodzenia, jak i w nowym domu.

Filmy nagradzane na całym świecie

Twarzą tegorocznego plakatu MDAG jest Soraya Akhalaghi - bohaterka, autorka zdjęć i współreżyserka filmu „Lis i różowy księżyc” (A Fox Under A Pink Moon), który zdobył główną nagrodę na festiwalu IDFA w Amsterdamie - największej imprezie poświęconej kinu dokumentalnemu na świecie. Soraya jest afgańską multidyscyplinarną artystką, tworzy głównie obrazy i rzeźby. Wiele przeszła w swoim życiu. Przez pięć lat podejmowała wiele prób (nazywanych wśród migrantów „grami”) przedostania się z Iranu, gdzie pracowała jako pokojówka, do Europy. Obecnie żyje w obozie w Berlinie. W filmie mówi, że chciałaby znaleźć dom, w którym będzie mogła tworzyć i rozwijać się bez lęku.

W programie MDAG znalazły się najważniejsze filmy dokumentalne, które miały swoje światowe premiery na największych festiwalach filmowych w Wenecji, na Sundance czy w Berlinie. Nie brakuje wśród nich polskich produkcji oraz koprodukcji. Film otwarcia festiwalu, czyli „Bez końca” (Closure) Michała Marczaka, miał swoją premierę w międzynarodowym konkursie dokumentalnym na Sundance i wygrał festiwal w Salonikach (Thessaloniki International Film Festival). Jest to opowieść o Danielu, który po zaginięciu nastoletniego syna nie przerywa poszukiwań, rozdarty między obawą a nadzieją, że jego syn wciąż żyje.

Ukraińsko-polskie „Ślady” (Traces), reż Alisa Kovalenko i Marysia Nikituk miały swoją światową premierę na Berlinale, gdzie otrzymały Documentary Panorama Audience Award. Przybliżają historię ukraińskich kobiet, które po doświadczeniu przemocy seksualnej (CRSV) oraz tortur w trakcie rosyjskiej inwazji na Ukrainę, zaczynają mówić głośno o swoim doświadczeniu.

Z kolei „Kandydaci śmierci” (Candidates of Death), reż. Maciej Cuske, znaleźli się w Konkursie Głównym festiwalu w Salonikach, gdzie mieli swoją światową premierę. Kilkanaście lat temu Maciej zabrał swojego syna i dwóch jego kolegów na wakacje, podczas których wspólnie rozpoczęli kręcenie serii horrorów. „Kandydaci Śmierci” to zapis ich filmowych przygód oraz relacji ojciec-syn na przestrzeni kilkunastu lat.

Festiwalowe nowości

Po raz kolejny w programie MDAG pojawi się wiele nowych sekcji, pokazujących tematy, które interesowały twórców i twórczynie kina dokumentalnego w ostatnim roku. Powraca sekcja „Kobiety zmieniają świat”. Znajdą się w niej intymne historie nieustraszonych pionierek, które walczą o równość bez względu na cenę. Sekcja „New York i love you, but…” to z kolei zbiór filmów opowiadających o nowojorskiej bohemie artystycznej, która z tą metropolią miała skomplikowaną relację, a jednocześnie odnajdywała w niej inspiracje. Filmy w sekcji „W imię ojca i syna” opowiadają o zmianach, które przechodzą współcześnie relacje ojców i synów. Sekcja „Wszystkie oczy na Palestynę” przybliża z kolei sytuację polityczną i społeczną Palestyńczyków, ukazując codzienność osób żyjących w cieniu konfliktu i braku stabilizacji. 

Nowością jest także pojawienie się na MDAG sekcji „Mistrzowie i mistrzynie”. Zgromadzone zostały w niej nowe filmy uznanych twórców i twórczyń. Ich wcześniejsze projekty kształtowały kino dokumentalne. Jakimi historiami tym razem zaskoczą nas ci, których filmy tak bardzo podziwiamy? 

Pozostałe sekcje filmowe to: „Bohaterowie_ki są wśród nas”, „Fetysze i kultura”, „Historie intymne”, „Klimat na zmiany”, „Miejsca”, „Muza i wena” oraz „Nauki polityczne”. 

23. Millennium Docs Against Gravity będzie fascynującą podróżą nie tylko dookoła świata, ale także przez wiele ważnych tematów - od ekologii, przez politykę, psychologię, prawa człowieka, sztukę (także awangardową), popkulturę oraz relacje rodzinne.

Więcej informacji o festiwalu:
https://www.facebook.com/MillenniumDocsAgainstGravity/
https://www.instagram.com/millenniumdocsagainstgravity/
https://mdag.pl/23/pl/Gdynia/homepage