Każdego roku w programie festiwalu Millennium Docs Against Gravity pojawiają się nowe sekcje, które opowiadają o najbardziej palących problemach współczesnego świata. Odzwierciedlają poszukiwania twórców i twórczyń kina dokumentalnego ostatnich miesięcy. Poznaliśmy już pierwsze dwie nowe sekcje MDAG w 2026 roku - W imię ojca i syna oraz Wszystkie oczy na Palestynę. Filmy z pierwszej sekcji opowiadają o zmianach, które przechodzą współcześnie relacje ojców i synów, a filmy z drugiej sekcji przyglądają się tragicznej sytuacji Palestyńczyków.
23. MDAG odbędzie się od 8 do 17 maja 2026 roku w kinach w siedmiu miastach (Warszawie, Wrocławiu, Gdyni, Poznaniu, Katowicach, Łodzi oraz Bydgoszczy) oraz od 19 maja do 1 czerwca online na mdag.pl!
Jak współcześnie wyglądają relacje ojców i synów?
Stereotypy dotyczące męskości przez lata sprawiały, że relacje ojców z synami często przepełnione były dystansem. Czy może być inaczej? Reżyserzy filmów sekcji „W imię ojca i syna” próbują odpowiedzieć na to pytanie i stawić czoła dotychczasowemu statusowi quo, eksplorując intymność i przyglądając się relacjom rodzinnym z wrażliwością i odwagą.
[Dwóch mężczyzn w odzieży ochronnej idzie przez płytką rzekę w pochmurny dzień, trzymając wykrywacze metalu; woda rozchodzi się wokół ich nóg, a w tle widać nagie drzewa i rozległy, zimowy krajobraz.]
„Bez końca” (Closure), reż. Michał Marczak, to opowieść o Danielu, który po zaginięciu nastoletniego syna przeszukuje głębiny Wisły, rozdarty między obawą przed tragicznym skokiem a nadzieją, że jego syn wciąż żyje.
[Mężczyzna idzie wąską, zabudowaną ulicą, niosąc na ramionach dziecko; trzyma piłkę nożną, a oboje są widziani od tyłu na tle skromnych domów z cegły.]
Fernando, wraz ze swoim synem, Dylanem, postanawia podjąć się stworzenia dubbingu do „Króla Lwa” w języku quechua, znanym także jako język Inków. Projekt, który miał odrodzić kulturę przeradza się we wspólną podróż, podczas której doświadczenie współczesnych rdzennych społeczności splata się z pielęgnowaniem relacji ojca i syna w „Runa Simi”, reż. Augusto Zegarra.
[Czterech mężczyzn stoi w lesie; trzech z nich trzyma broń palną, dwóch mężczyzn jest półnagich, a mężczyzna pośrodku ma zawiązaną na głowie opaskę i trzyma nóż w ustach, podczas gdy pozostali są ubrani w wojskowe stroje maskujące.]
Każdy skrywa jakąś tajemnicę. Miał się o tym przekonać Didrik, którego ojciec za dnia był dziennikarzem telewizyjnym, a w nocy zamieniał się w tajnego agenta. Główny bohater filmu „Wszystkie życia mojego ojca” (The Lives of My Father), reż. Magnus Skatvold, próbuje dowiedzieć się, na ile to, co wiedział o ojcu, było iluzją. Film, częściowo zrealizowany w konwencji detektywistycznej, jednocześnie zadaje pytania o zaufanie, które staje pod znakiem zapytania w obliczu rodzinnych tajemnic.
[Grupa kilkudziesięciu mężczyzn stoi na trawie, większość jest bez koszulek, niektórzy klaszczą lub patrzą przed siebie; w centrum wyróżnia się mężczyzna w białej koszulce, a w tle widać zielone drzewa.]
Co dzieje się, gdy podważamy dotychczasowe stereotypy męskości? Film „Wyznania szwedzkiego mężczyzny” (Confessions of a Swedish Man), reż. Hampus Linder, próbuje odpowiedzieć na to pytanie. Główny bohater, który uważa się za feministę wyjeżdża na męskie rekolekcje w Danii. Jednocześnie stara się zrozumieć siebie przez pryzmat roli mężczyzny, ojca i syna.
[Zbliżenie twarzy chłopca w ciepłym, przytłumionym świetle; z uśmiechem przymyka jedno oko i trzyma widelec pionowo przy twarzy, jakby udając, że zasłania nim oko.]
Po śmierci syna Adriana reżyser filmu „Remake”, reż Ross McElwee, przechodzi żałobę. Przeszukuje archiwa i własne wspomnienia, tym samym podejmując próbę przekucia bólu w sztukę. Film rekonstruuje intymny obraz życia i straty oraz przemijania i pamięci.
[Zbliżenie na twarz młodego mężczyzny w okularach, patrzącego uważnie na słoik z żółtawym płynem, w którym znajduje się jakieś małe zwierzę; ciepłe, nastrojowe oświetlenie podkreśla jego skupione spojrzenie.]
Czy ucieczka w świat wyobraźni może być odpowiedzią na brak poczucia przynależności? Niczym w baśni, George, bohater filmu „Bugboy”, reż. Lucas Paleocrassas, zaprzyjaźnia się ze świerszczem o imieniu Isabella, co jest podświadomą odpowiedzią na traumatyczny rozwód rodziców.
Co obecnie dzieje się w Palestynie?
Filmy prezentowane w sekcji „Wszystkie oczy na Palestynę” przybliżają również sytuację polityczną i społeczną Palestyńczyków, ukazując codzienność osób żyjących w cieniu konfliktu i braku stabilizacji. Czy w takich warunkach można z nadzieją patrzeć w przyszłość? Sekcja zawiera filmy dotyczące zarówno bieżącej sytuacji, jak i wydarzeń, które do nich doprowadziły.
[Uśmiechnięta kobieta w okularach i zielonej chuście na głowie widoczna na ekranie smartfona; zdjęcie przedstawia zbliżenie jej twarzy podczas śmiechu.]
Fatma Hassona © Sepideh Farsi, Rêves d'Eau Productions
Fatem Hassouna – 24-letnia odważna palestyńska fotoreporterka i główna bohaterka filmu „Idź z duszą na dłoni” (Put Your Soul on Hand and Walk), reż. Sepideh Farsi, dokumentowała losy mieszkańców Strefy Gazy w sercu piekła podczas ludobójstwa dokonywanego tam przez Izrael. Fatem dzień przed tym, jak wraz z siedmioma członkami swojej rodziny zginęła w wyniku zbombardowania jej domu przez Izrael dowiedziała się, że film został zakwalifikowany do konkursu Festiwalu Filmowego w Cannes.
[Grupa dzieci siedzi w kręgu na drewnianej podłodze i rysuje na kartkach papieru; obok nich klęczy dorosły mężczyzna, który im towarzyszy. Na środku kręgu leżą poduszki oraz drobne przedmioty, m.in. świeczka, sznurek i koszyki z kredkami.]
W okupowanym przez Izrael Zachodnim Brzegu, w miasteczku al-Eizariya, znajduje się szkoła podstawowa o nazwie Dom Nadziei, która uczy dzieci tolerancji i pokoju. Konflikt nie oszczędza jej uczniów. Co się dzieje, jeżeli dziecko zostaje przedwcześnie zmuszone do dorosłości, bo nieodłączną częścią jego dorastania są odgłosy uderzenia rakiet i alarmy przeciwlotnicze? Na to pytanie próbuje odpowiedzieć film „Dom nadziei” (House of Hope), reż. Marjolein Busstra.
[Mężczyzna siedzi w małej sali projekcyjnej wypełnionej starymi projektorami filmowymi i taśmami. Opiera brodę na dłoni i patrzy w stronę maszyny, a z prawej strony kadru świeci włączony projektor.]
Hussein Darby, bohater filmu „Habibi Hussein”, reż. Alex Bakri, to ostatni kinooperator Cinema Jenin. Niczym bohater Cinema Paradiso odbywa podróż, aby uruchomić 50-letni projektor, jednocześnie próbując uchwycić ostatnie wspomnienie tego, co przeminęło. Czy znajdzie się dla niego miejsce w świeżo wyremontowanym kinie, nad którym kontrolę przejęli europejscy aktywiści, nie rozumiejący potrzeb lokalnej społeczności?
[Trzech mężczyzn, ubranych w odzienie medyczne, prawdopodobnie przeprowadzają operację; nieostra część twarzy innego mężczyzny. Nad nimi lampa, w tle zielona ściana i fragment twarzy piątej osoby.]
Bohaterowie sekcji to często superbohaterowie, walczący o sprawiedliwość w skrajnych warunkach. Film „Amerykański doktor” (American Doctor), reż. Poh Si Teng, jest opowieścią o trzech z nich. Palestyńczyk, Żyd i zaratusztrianin, którzy są lekarzami i znaleźli się pod ostrzałem, ryzykują życiem, żeby ratować ludzi i ujawnić prawdę o ludobójstwie w Strefie Gazy.
[Stara, lekko wyblakła fotografia przedstawiająca elegancko ubraną parę stojącą przed czerwonym, wzorzystym tłem; mężczyzna w smokingu trzyma na rękach małe dziecko, kobieta w długiej sukni uśmiecha się do aparatu. Zdjęcie leży na tle innych dokumentów, częściowo widoczny jest akt urodzenia.]
W październiku 1985 roku w Kalifornii palestyńsko-amerykański działacz Alex Odeh zginął w wyniku wybuchu bomby-pułapki podłożonej w jego biurze. Sprawa nigdy nie została rozwiązana pomimo wyraźnych dowodów. Czy temu filmowemu śledztwu uda się dociec prawdy? Dowiedz się, oglądając „Kto zabił Alexa Odeha?” (Who Killed Alex Odeh?), reż. Jason Osder, William Lafi Youmans.
[Zielony traktor z przyczepą pełną sprzętu rolniczego jedzie po polu uprawnym; w oddali widać zabudowania miasta oraz unoszący się nad nimi ciemny dym.]
„Upadek” (Collapse), reż. Anat Even: krótko po 7 października 2023 roku Anat wraca do miejsca, które kiedyś było jej domem. Błąka się po spalonym kibucu i polach, teraz pełnych maszyn zagłady. Za ogrodzeniem Strefa Gazy jest systematycznie unicestawiana.
