Poszukiwania. 23. Millennium Docs Against Gravity
Ruszamy na poszukiwania! Millennium Docs Against Gravity zawita do siedmiu miast, przynosząc program złożony w sumie z niemal 180 filmów dokumentalnych z całego świata. Do tego niezliczone spotkania w twórcami, twórczyniami oraz bohaterami i bohaterkami, warsztaty, koncerty oraz debaty.
W 2025 roku w festiwalu wzięło udział ponad 181 000 widzów i widzek. To nie tylko sprawia, że MDAG jest największym festiwalem filmowym w Polsce, ale też drugą największą imprezą poświęconą kinu dokumentalnemu w Europie. 23. edycja Millennium Docs Against Gravity odbędzie się w dniach 8 - 17 maja w kinach w Warszawie, Wrocławiu, Gdyni, Poznaniu, Katowicach, Łodzi i Bydgoszczy oraz od 19 maja do 1 czerwca online na mdag.pl!
Nowa nagroda w świecie kina - Dokumentalne Grand Prix FIPRESCI
W tym roku Międzynarodowa Federacja Krytyków Filmowych FIPRESCI, zrzeszająca dziennikarzy i dziennikarki filmowe z całego świata, ogłosiła wraz z MDAG ustanowienie Dokumentalnego Grand Prix. Nowa nagroda będzie przyznawana najlepszemu filmowi dokumentalnemu ubiegłego roku. Laureata wyłoni głosowanie wszystkich członków prestiżowej organizacji, reprezentującej ponad 50 sekcji narodowych oraz indywidualnych członków z kolejnych 30 krajów. Nagroda będzie wręczana co roku, począwszy od 2026 roku, podczas festiwalu Millennium Docs Against Gravity.
Poszukiwania - hasło 23. MDAG
Tegoroczne hasło odnosi się zarówno do poszukiwania właściwej formy opowiadania o rzeczywistości, które jest nieodłączną częścią pracy dokumentalistów_ek, ale też do poszukiwania wiedzy o świecie, które charakteryzuje naszą publiczność. Wspólnie z ekipą festiwalu, twórcy i publiczność wyruszają także na inne poszukiwanie - wzajemnego zrozumienia i wspólnych wartości w czasach polaryzacji oraz niepewności. Poszukujemy rozwiązań dla problemów, które dostrzegamy w rzeczywistości - geopolitycznych, ekologicznych, społecznych czy ekonomicznych. Filmy nie zmieniają świata, ale dają świeżą perspektywę i zachęcają do działania. Wierzymy, że ludzie, którzy je oglądają, często zmieniają później rzeczywistość.
W poszukiwaniu wielkiego kina. Konkurs Główny
Tegoroczny główny motyw festiwalu - Poszukiwania - powraca w filmach Konkursu Głównego w wielu odsłonach. To zarówno dosłowne poszukiwanie zaginionego syna w „Bez końca”, szukanie domu w filmie „Lis i różowy księżyc”, jak i tropienie wyjątkowego ptaka w „Pieśniach lasu”.
Forma konkursowych filmów jest rodzajem twórczej eksploracji - od unikalnego, immersyjnego doświadczenia oferowanego przez „Kłopotliwego niedźwiedzia”, przez precyzyjnie skomponowane kadry w „Córkach góry”, po niezwykłe połączenie fikcji i filmu dokumentalnego w „Moim dziecku”.
Wiele z tych historii jest silnie zakorzenionych w krajobrazach, w których się rozgrywają – tytułowe miasto „Mariinka” staje się jednocześnie źródłem podziałów i przestrzenią budującą braterską więź. Islandia w filmie „O wodzie i czasie” zachwyca, a zarazem uświadamia, co jest stawką dla istnienia całej ludzkości. Z kolei „Pomiędzy woskiem i złotem” opowiada historię narodu z perspektywy jednego hotelu.
Poszukiwanie to także sposób, w jaki myślimy o relacjach z innymi. W filmie „Bugboy” syn dorasta przy wsparciu ojca, w „Yo (Miłość jest zbuntowanym ptakiem)” reżyserka przygląda się bliżej przyjaźni i stracie, a w „Wszędzie dobrze wszędzie źle” reżyserka staje przed kamerą, by zrozumieć relacje, które ją ukształtowały - zarówno w miejscu urodzenia, jak i w nowym domu.
W trakcie tegorocznej edycji Festiwalu Millennium Docs Against Gravity w Poznaniu po raz szósty zostanie przyznana Nagroda Wolności ufundowana przez Miasto Poznań (The City of Poznań Freedom Award). Spośród filmów nominowanych do ogólnopolskiego Konkursu Głównego, na gruncie lokalnym trzyosobowe Jury wyłoni zwycięski tytuł, który najwierniej broni fundamentów wolności, stawiając w swoim centrum godność i prawa człowieka oraz wszystkich istot ożywionych i nieożywionych. Twórczyni lub twórca wybranego filmu otrzyma nagrodę w wysokości 3000 euro.
W tegorocznym Jury poznańskiego konkursu zasiądą:
Piotr Jacoń - dziennikarz, dokumentalista, autor książek „My, trans”, „Wiktoria. Transpłciowość to nie wszystko” oraz reportaży "Wszystko o moim dziecku" oraz "Wszystko o moim państwie". W 2025 roku zdobywca Grand Press w kategorii wywiad. Aktywista uhonorowany także "Koroną Równości" przez KPH oraz Medalem Wolności Słowa przez Fundację Grand Press.
Lidia Duda - reżyserka i scenarzystka filmów dokumentalnych. Jej filmy pokazywane były w konkursach na znaczących światowych festiwalach. Jej ostatni film "LAS" nagrodzono m.in. na MFF w Salonikach oraz pięcioma nagrodami podczas 21. MDAG, w tym za najlepszy polski film dokumentalny. Należy do Stowarzyszenia Filmowców Polskich, Polskiej Akademii Filmowej, Gildii Polskich Reżyserów Dokumentalnych.
Aleksandra Hromada - liderka społeczna, producentka wydarzeń i mentorka. Założycielka i prezeska Local Girls Movement, organizacji wzmacniającej kobiety poprzez edukację, kulturę i działania społeczne. Tworzy projekty na styku kultury, równości i zaangażowania społecznego. Laureatka tytułu Liderki Równości Wielkopolski 2024 (Forbes Women & British Embassy) oraz Poznanianki Roku 2023.
Ogłoszenie zwycięskiego nazwiska i wręczenie statuetki nastąpią w czwartek 14 maja o godz. 20:00 w Kinie Muza (Sala 1).
Filmy nagradzane na całym świecie
Twarzą tegorocznego plakatu MDAG jest Soraya Akhalaghi - bohaterka, autorka zdjęć i współreżyserka filmu „Lis i różowy księżyc” (A Fox Under A Pink Moon), który zdobył główną nagrodę na festiwalu IDFA w Amsterdamie - największej imprezie poświęconej kinu dokumentalnemu na świecie. Soraya jest afgańską multidyscyplinarną artystką, tworzy głównie obrazy i rzeźby. Wiele przeszła w swoim życiu. Przez pięć lat podejmowała wiele prób (nazywanych wśród migrantów „grami”) przedostania się z Iranu, gdzie pracowała jako pokojówka, do Europy. Obecnie żyje w obozie w Berlinie. W filmie mówi, że chciałaby znaleźć dom, w którym będzie mogła tworzyć i rozwijać się bez lęku.
W programie MDAG znalazły się najważniejsze filmy dokumentalne, które miały swoje światowe premiery na największych festiwalach filmowych w Wenecji, na Sundance czy w Berlinie. Nie brakuje wśród nich polskich produkcji oraz koprodukcji. Film otwarcia festiwalu, czyli „Bez końca” (Closure) Michała Marczaka, miał swoją premierę w międzynarodowym konkursie dokumentalnym na Sundance i wygrał festiwal w Salonikach (Thessaloniki International Film Festival). Jest to opowieść o Danielu, który po zaginięciu nastoletniego syna nie przerywa poszukiwań, rozdarty między obawą a nadzieją, że jego syn wciąż żyje.
Ukraińsko-polskie „Ślady” (Traces), reż Alisa Kovalenko i Marysia Nikituk miały swoją światową premierę na Berlinale, gdzie otrzymały Documentary Panorama Audience Award. Przybliżają historię ukraińskich kobiet, które po doświadczeniu przemocy seksualnej (CRSV) oraz tortur w trakcie rosyjskiej inwazji na Ukrainę, zaczynają mówić głośno o swoim doświadczeniu.
Z kolei „Kandydaci śmierci” (Candidates of Death), reż. Maciej Cuske, znaleźli się w Konkursie Głównym festiwalu w Salonikach , gdzie mieli swoją światową premierę. Kilkanaście lat temu Maciej zabrał swojego syna i dwóch jego kolegów na wakacje, podczas których wspólnie rozpoczęli kręcenie serii horrorów. „Kandydaci Śmierci” to zapis ich filmowych przygód oraz relacji ojciec-syn na przestrzeni kilkunastu lat.
Festiwalowe nowości
Po raz kolejny w programie MDAG pojawi się wiele nowych sekcji, pokazujących tematy, które interesowały twórców i twórczynie kina dokumentalnego w ostatnim roku. Powraca sekcja „Kobiety zmieniają świat”. Znajdą się w niej intymne historie nieustraszonych pionierek, które walczą o równość bez względu na cenę. Sekcja „New York i love you, but…” to z kolei zbiór filmów opowiadających o nowojorskiej bohemie artystycznej, która z tą metropolią miała skomplikowaną relację, a jednocześnie odnajdywała w niej inspiracje. Filmy w sekcji „W imię ojca i syna” opowiadają o zmianach, które przechodzą współcześnie relacje ojców i synów. Sekcja „Wszystkie oczy na Palestynę” przybliża z kolei sytuację polityczną i społeczną Palestyńczyków, ukazując codzienność osób żyjących w cieniu konfliktu i braku stabilizacji.
Nowością jest także pojawienie się na MDAG sekcji Mistrzowie i mistrzynie. Zgromadzone zostały w niej nowe filmy uznanych twórców i twórczyń. Ich wcześniejsze projekty kształtowały kino dokumentalne. Jakimi historiami tym razem zaskoczą nas ci, których filmy tak bardzo podziwiamy?
Tegoroczną sekcja awangardowa nosi tytuł Użytek z gniewu. Amerykańskie kino wywrotowe. Zostaną w niej zaprezentowane filmy dokumentalne poświęcone kulturze amerykańskiej i kinu oporu. Ukażą historię kształtowania się społeczeństwa obywatelskiego wyrosłego z walki o prawa człowieka.
Wydarzenia towarzyszące
Na widzów i widzki Kina Muza czeka bogaty program spotkań po seansach – od rozmów z twórcami („Kłopotliwy niedźwiedź” (8 maja o 20:00), „Wyznania pieprzyka” (11 maja o 18:00), „Ślady” (13 maja o 17:45)), przez dyskusje o aktywizmie i migracji („Wszyscy na Kenmure Street” (9 maja o 20:00)) oraz pomocy humanitarnej („Amerykański doktor” (10 maja o 20:00)), po wydarzenia specjalne, takie jak funkowa impreza DJ-ska „Funk Party” (9 maja o 21:00) czy warsztaty olfaktoryczne (14 maja o 17:00).
Szczególnym punktem programu będzie spotkanie wokół filmu „Irvine Welsh. Rzeczywistość to za mało” (12 maja o 19:00) z udziałem reżysera oraz samego Irvine Welsh’a – intymny portret autora „Trainspotting”, ukazujący jego drogę od młodości w Leith po światową sławę, fascynacje muzyką i sportem oraz refleksje nad przemijaniem. Program uzupełniają wydarzenia DKF („Marlee Matlin: Not Alone Anymore” (12 maja o 20:45)), kolejne spotkania z twórcami („Kandydaci śmierci” (13 maja o 20:30), „Bez końca” (15 maja o 17:45), „Freak Show” (15 maja o 20:45)) oraz rozmowy i wydarzenia edukacyjne, które poszerzają filmowe doświadczenie o kontekst społeczny i kulturowy.
23. Millennium Docs Against Gravity będzie fascynującą podróżą nie tylko dookoła świata, ale także przez wiele ważnych tematów - od ekologii, przez politykę, psychologię, prawa człowieka, sztukę (także awangardową), popkulturę oraz relacje rodzinne.
Więcej informacji o festiwalu:
https://www.facebook.com/MillenniumDocsAgainstGravity/
https://www.instagram.com/millenniumdocsagainstgravity/
https://www.youtube.com/c/MillenniumDocsAgainstGravityFilmFestival
https://www.tiktok.com/@millenniumdocsag
https://www.facebook.com/KinoMuzaPoznan/
https://www.instagram.com/kinomuza/
https://www.youtube.com/@kinomuzawpoznaniu1122
