Poszukiwania. 23. Millennium Docs Against Gravity
Ruszamy na poszukiwania! Millennium Docs Against Gravity zawita do siedmiu miast, przynosząc program złożony w sumie z niemal 180 filmów dokumentalnych z całego świata. Do tego niezliczone spotkania w twórcami, twórczyniami oraz bohaterami i bohaterkami, warsztaty, koncerty oraz debaty.
W 2025 roku w festiwalu wzięło udział ponad 181 000 widzów i widzek. To nie tylko sprawia, że MDAG jest największym festiwalem filmowym w Polsce, ale też drugą największą imprezą poświęconą kinu dokumentalnemu w Europie. 23. edycja Millennium Docs Against Gravity odbędzie się w dniach 8–17 maja w kinach w Warszawie, Wrocławiu, Gdyni, Poznaniu, Katowicach, Łodzi i Bydgoszczy oraz od 19 maja do 1 czerwca online na mdag.pl!
Poszukiwania – hasło 23. MDAG
Tegoroczne hasło odnosi się zarówno do poszukiwania właściwej formy opowiadania o rzeczywistości, które jest nieodłączną częścią pracy dokumentalistów_ek, ale też do poszukiwania wiedzy o świecie, które charakteryzuje naszą publiczność. Wspólnie z ekipą festiwalu, twórcy i publiczność wyruszają także na inne poszukiwanie – wzajemnego zrozumienia i wspólnych wartości w czasach polaryzacji oraz niepewności. Poszukujemy rozwiązań dla problemów, które dostrzegamy w rzeczywistości – geopolitycznych, ekologicznych, społecznych czy ekonomicznych. Filmy nie zmieniają świata, ale dają świeżą perspektywę i zachęcają do działania. Wierzymy, że ludzie, którzy je oglądają, często zmieniają później rzeczywistość.
Nowa nagroda w świecie kina – Dokumentalne Grand Prix FIPRESCI
W tym roku Międzynarodowa Federacja Krytyków Filmowych FIPRESCI, zrzeszająca dziennikarzy i dziennikarki filmowe z całego świata, ogłosiła wraz z MDAG ustanowienie Dokumentalnego Grand Prix. Nowa nagroda będzie przyznawana najlepszemu filmowi dokumentalnemu ubiegłego roku. Laureata wyłoni głosowanie wszystkich członków prestiżowej organizacji, reprezentującej ponad 50 sekcji narodowych oraz indywidualnych członków z kolejnych 30 krajów. Nagroda będzie wręczana co roku, począwszy od 2026 roku, podczas festiwalu Millennium Docs Against Gravity w Warszawie.
W poszukiwaniu wielkiego kina. Konkurs Główny
Tegoroczny główny motyw festiwalu – Poszukiwania – powraca w filmach Konkursu Głównego w wielu odsłonach. To zarówno dosłowne poszukiwanie zaginionego syna w „Bez końca”, szukanie domu w filmie „Lis i różowy księżyc”, jak i tropienie wyjątkowego ptaka w „Pieśniach lasu”.
Forma konkursowych filmów jest rodzajem twórczej eksploracji – od unikalnego, immersyjnego doświadczenia oferowanego przez „Kłopotliwego niedźwiedzia”, przez precyzyjnie skomponowane kadry w „Córkach góry”, po niezwykłe połączenie fikcji i filmu dokumentalnego w „Moim dziecku”.
Wiele z tych historii jest silnie zakorzenionych w krajobrazach, w których się rozgrywają – tytułowe miasto „Mariinka” staje się jednocześnie źródłem podziałów i przestrzenią budującą braterską więź. Islandia w filmie „O wodzie i czasie” zachwyca, a zarazem uświadamia, co jest stawką dla istnienia całej ludzkości. Z kolei „Pomiędzy woskiem i złotem” opowiada historię narodu z perspektywy jednego hotelu.
Poszukiwanie to także sposób, w jaki myślimy o relacjach z innymi. W filmie „Bugboy” syn dorasta przy wsparciu ojca, w „Yo (Miłość jest zbuntowanym ptakiem)” reżyserka przygląda się bliżej przyjaźni i stracie, a w „Wszędzie dobrze wszędzie źle” reżyserka staje przed kamerą, by zrozumieć relacje, które ją ukształtowały – zarówno w miejscu urodzenia, jak i w nowym domu.
Filmy nagradzane na całym świecie
Twarzą tegorocznego plakatu MDAG jest Soraya Akhalaghi - bohaterka, autorka zdjęć i współreżyserka filmu „Lis i różowy księżyc” (A Fox Under A Pink Moon), który zdobył główną nagrodę na festiwalu IDFA w Amsterdamie – największej imprezie poświęconej kinu dokumentalnemu na świecie. Soraya jest afgańską multidyscyplinarną artystką, tworzy głównie obrazy i rzeźby. Wiele przeszła w swoim życiu. Przez pięć lat podejmowała wiele prób (nazywanych wśród migrantów „grami”) przedostania się z Iranu, gdzie pracowała jako pokojówka, do Europy. Obecnie żyje w obozie w Berlinie. W filmie mówi, że chciałaby znaleźć dom, w którym będzie mogła tworzyć i rozwijać się bez lęku.
W programie MDAG znalazły się najważniejsze filmy dokumentalne, które miały swoje światowe premiery na największych festiwalach filmowych w Wenecji, na Sundance czy w Berlinie. Nie brakuje wśród nich polskich produkcji oraz koprodukcji. „Bez końca” (Closure) Michała Marczaka, miał swoją premierę w międzynarodowym konkursie dokumentalnym na Sundance i wygrał festiwal w Salonikach (Thessaloniki International Film Festival). Jest to opowieść o Danielu, który po zaginięciu nastoletniego syna nie przerywa poszukiwań, rozdarty między obawą a nadzieją, że jego syn wciąż żyje.
Ukraińsko-polskie „Ślady” (Traces), reż Alisa Kovalenko i Marysia Nikituk miały swoją światową premierę na Berlinale, gdzie otrzymały Documentary Panorama Audience Award. Przybliżają historię ukraińskich kobiet, które po doświadczeniu przemocy seksualnej (CRSV) oraz tortur w trakcie rosyjskiej inwazji na Ukrainę, zaczynają mówić głośno o swoim doświadczeniu.
Z kolei film otwarcia wrocławskiej edycji MDAG, czyli „Kandydaci śmierci” (Candidates of Death), reż. Maciej Cuske, znaleźli się w Konkursie Głównym festiwalu w Salonikach , gdzie mieli swoją światową premierę. Kilkanaście lat temu Maciej zabrał swojego syna i dwóch jego kolegów na wakacje, podczas których wspólnie rozpoczęli kręcenie serii horrorów. „Kandydaci Śmierci” to zapis ich filmowych przygód oraz relacji ojciec-syn na przestrzeni kilkunastu lat.
Festiwalowe nowości
Po raz kolejny w programie MDAG pojawi się wiele nowych sekcji, pokazujących tematy, które interesowały twórców i twórczynie kina dokumentalnego w ostatnim roku. Powraca sekcja „Kobiety zmieniają świat”. Znajdą się w niej intymne historie nieustraszonych pionierek, które walczą o równość bez względu na cenę. Sekcja „New York I love you, but…” to z kolei zbiór filmów opowiadających o nowojorskiej bohemie artystycznej, która z tą metropolią miała skomplikowaną relację, a jednocześnie odnajdywała w niej inspiracje. Filmy w sekcji „W imię ojca i syna” opowiadają o zmianach, które przechodzą współcześnie relacje ojców i synów. Sekcja „Wszystkie oczy na Palestynę” przybliża z kolei sytuację polityczną i społeczną Palestyńczyków, ukazując codzienność osób żyjących w cieniu konfliktu i braku stabilizacji.
23. Millennium Docs Against Gravity będzie fascynującą podróżą nie tylko dookoła świata, ale także przez wiele ważnych tematów – od ekologii, przez politykę, psychologię, prawa człowieka, sztukę (także awangardową), popkulturę oraz relacje rodzinne.
Więcej informacji o MDAG we Wrocławiu:
https://www.facebook.com/MDAGWroclaw
https://www.instagram.com/mdag.wro/
https://www.facebook.com/DCF.DolnoslaskieCentrumFilmowe
https://www.instagram.com/kino_dcf/
https://www.tiktok.com/@kino_dcf
