Poszukiwania. 23. Millennium Docs Against Gravity
Ruszamy na poszukiwania! Millennium Docs Against Gravity zawita do siedmiu miast, przynosząc program złożony w sumie z niemal 180 filmów dokumentalnych z całego świata. Do tego niezliczone spotkania w twórcami, twórczyniami oraz bohaterami i bohaterkami, warsztaty, koncerty oraz debaty.
W 2025 roku w festiwalu wzięło udział ponad 181 000 widzów i widzek. To nie tylko sprawia, że MDAG jest największym festiwalem filmowym w Polsce, ale też drugą największą imprezą poświęconą kinu dokumentalnemu w Europie. 23. edycja Millennium Docs Against Gravity odbędzie się w dniach 8 - 17 maja w kinach w Warszawie, Wrocławiu, Gdyni, Poznaniu, Katowicach, Łodzi i Bydgoszczy oraz od 19 maja do 1 czerwca online na mdag.pl!
Nowa nagroda w świecie kina - Dokumentalne Grand Prix FIPRESCI
W tym roku Międzynarodowa Federacja Krytyków Filmowych FIPRESCI, zrzeszająca dziennikarzy i dziennikarki filmowe z całego świata, ogłosiła wraz z MDAG ustanowienie Dokumentalnego Grand Prix. Nowa nagroda będzie przyznawana najlepszemu filmowi dokumentalnemu ubiegłego roku. Laureata wyłoni głosowanie wszystkich członków prestiżowej organizacji, reprezentującej ponad 50 sekcji narodowych oraz indywidualnych członków z kolejnych 30 krajów. Nagroda będzie wręczana co roku, począwszy od 2026 roku, podczas festiwalu Millennium Docs Against Gravity.
Poszukiwania - hasło 23. MDAG
Tegoroczne hasło odnosi się zarówno do poszukiwania właściwej formy opowiadania o rzeczywistości, które jest nieodłączną częścią pracy dokumentalistów_ek, ale też do poszukiwania wiedzy o świecie, które charakteryzuje naszą publiczność. Wspólnie z ekipą festiwalu, twórcy i publiczność wyruszają także na inne poszukiwanie - wzajemnego zrozumienia i wspólnych wartości w czasach polaryzacji oraz niepewności. Poszukujemy rozwiązań dla problemów, które dostrzegamy w rzeczywistości - geopolitycznych, ekologicznych, społecznych czy ekonomicznych. Filmy nie zmieniają świata, ale dają świeżą perspektywę i zachęcają do działania. Wierzymy, że ludzie, którzy je oglądają, często zmieniają później rzeczywistość.
W poszukiwaniu wielkiego kina. Konkurs Główny
Tegoroczny główny motyw festiwalu - Poszukiwania - powraca w filmach Konkursu Głównego w wielu odsłonach. To zarówno dosłowne poszukiwanie zaginionego syna w „Bez końca”, szukanie domu w filmie „Lis i różowy księżyc”, jak i tropienie wyjątkowego ptaka w „Pieśniach lasu”.
Forma konkursowych filmów jest rodzajem twórczej eksploracji - od unikalnego, immersyjnego doświadczenia oferowanego przez „Kłopotliwego niedźwiedzia”, przez precyzyjnie skomponowane kadry w „Córkach góry”, po niezwykłe połączenie fikcji i filmu dokumentalnego w „Moim dziecku”.
Wiele z tych historii jest silnie zakorzenionych w krajobrazach, w których się rozgrywają – tytułowe miasto „Mariinka” staje się jednocześnie źródłem podziałów i przestrzenią budującą braterską więź. Islandia w filmie „O wodzie i czasie” zachwyca, a zarazem uświadamia, co jest stawką dla istnienia całej ludzkości. Z kolei „Pomiędzy woskiem i złotem” opowiada historię narodu z perspektywy jednego hotelu.
Poszukiwanie to także sposób, w jaki myślimy o relacjach z innymi. W filmie „Bugboy” syn dorasta przy wsparciu ojca, w „Yo (Miłość jest zbuntowanym ptakiem)” reżyserka przygląda się bliżej przyjaźni i stracie, a w „Wszędzie dobrze wszędzie źle” reżyserka staje przed kamerą, by zrozumieć relacje, które ją ukształtowały - zarówno w miejscu urodzenia, jak i w nowym domu.
Filmy nagradzane na całym świecie
Twarzą tegorocznego plakatu MDAG jest Soraya Akhalaghi - bohaterka, autorka zdjęć i współreżyserka filmu „Lis i różowy księżyc” (A Fox Under A Pink Moon), który zdobył główną nagrodę na festiwalu IDFA w Amsterdamie - największej imprezie poświęconej kinu dokumentalnemu na świecie. Soraya jest afgańską multidyscyplinarną artystką, tworzy głównie obrazy i rzeźby. Wiele przeszła w swoim życiu. Przez pięć lat podejmowała wiele prób (nazywanych wśród migrantów „grami”) przedostania się z Iranu, gdzie pracowała jako pokojówka, do Europy. Obecnie żyje w obozie w Berlinie. W filmie mówi, że chciałaby znaleźć dom, w którym będzie mogła tworzyć i rozwijać się bez lęku.
W programie MDAG znalazły się najważniejsze filmy dokumentalne, które miały swoje światowe premiery na największych festiwalach filmowych w Wenecji, na Sundance czy w Berlinie. Nie brakuje wśród nich polskich produkcji oraz koprodukcji. Film otwarcia festiwalu, czyli „Bez końca” (Closure) Michała Marczaka, miał swoją premierę w międzynarodowym konkursie dokumentalnym na Sundance i wygrał festiwal w Salonikach (Thessaloniki International Film Festival). Jest to opowieść o Danielu, który po zaginięciu nastoletniego syna nie przerywa poszukiwań, rozdarty między obawą a nadzieją, że jego syn wciąż żyje.
Ukraińsko-polskie „Ślady” (Traces), reż Alisa Kovalenko i Marysia Nikituk miały swoją światową premierę na Berlinale, gdzie otrzymały Documentary Panorama Audience Award. Przybliżają historię ukraińskich kobiet, które po doświadczeniu przemocy seksualnej (CRSV) oraz tortur w trakcie rosyjskiej inwazji na Ukrainę, zaczynają mówić głośno o swoim doświadczeniu.
Z kolei „Kandydaci śmierci” (Candidates of Death), reż. Maciej Cuske, znaleźli się w Konkursie Głównym festiwalu w Salonikach , gdzie mieli swoją światową premierę. Kilkanaście lat temu Maciej zabrał swojego syna i dwóch jego kolegów na wakacje, podczas których wspólnie rozpoczęli kręcenie serii horrorów. „Kandydaci Śmierci” to zapis ich filmowych przygód oraz relacji ojciec-syn na przestrzeni kilkunastu lat.
Festiwalowe nowości
Po raz kolejny w programie MDAG pojawi się wiele nowych sekcji, pokazujących tematy, które interesowały twórców i twórczynie kina dokumentalnego w ostatnim roku. Powraca sekcja „Kobiety zmieniają świat”. Znajdą się w niej intymne historie nieustraszonych pionierek, które walczą o równość bez względu na cenę. Sekcja „New York i love you, but…” to z kolei zbiór filmów opowiadających o nowojorskiej bohemie artystycznej, która z tą metropolią miała skomplikowaną relację, a jednocześnie odnajdywała w niej inspiracje. Filmy w sekcji „W imię ojca i syna” opowiadają o zmianach, które przechodzą współcześnie relacje ojców i synów. Sekcja „Wszystkie oczy na Palestynę” przybliża z kolei sytuację polityczną i społeczną Palestyńczyków, ukazując codzienność osób żyjących w cieniu konfliktu i braku stabilizacji.
Nowością jest także pojawienie się na MDAG sekcji Mistrzowie i mistrzynie. Zgromadzone zostały w niej nowe filmy uznanych twórców i twórczyń. Ich wcześniejsze projekty kształtowały kino dokumentalne. Jakimi historiami tym razem zaskoczą nas ci, których filmy tak bardzo podziwiamy?
Tegoroczną sekcja awangardowa nosi tytuł Użytek z gniewu. Amerykańskie kino wywrotowe. Zostaną w niej zaprezentowane filmy dokumentalne poświęcone kulturze amerykańskiej i kinu oporu. Ukażą historię kształtowania się społeczeństwa obywatelskiego wyrosłego z walki o prawa człowieka.
MDAG Vision: doświadcz tego, co nadejdzie
W tym roku pokazy XR w ramach MDAG Vision (8-17.05.2026) ponownie odbędą się w Państwowym Muzeum Etnograficznym.Tegoroczna wystawa MDAG Vision zaprasza do świata, w którym wizje przyszłości stały się namacalną rzeczywistością. Pięć prezentowanych prac przygląda się potrzebie poszukiwania tożsamości i bezpieczeństwa w dobie gwałtownych zmian. Poprzez pobudzanie wyobraźni, twórcy i twórczynie oferują nowe scenariusze przetrwania, wykorzystując szerokie spektrum mediów: od sztucznej inteligencji i rozszerzonej rzeczywistości po kolektywny performance. To propozycja aktywnego i zmysłowego wejścia w świat, który właśnie nas dogonił.
MDAG Industry: miejsce, gdzie rodzi się kino
MDAG Industry (7-11.05.2026) to wydarzenie roku, jeżeli chodzi o branżę filmów dokumentalnych. Aż pięć pitchingów, twórcy_czynie i przedstawiciele_ki festiwali, dystrybutorów, stacji telewizyjnych i platform streamingowych z całego świata. MDAG Industry od kilku lat prężnie się rozwija, stając się miejscem narodzin ambitnych filmów dokumentalnych. W ubiegłych latach na MDAG Industry prezentowane były projekty, które odniosły duży międzynarodowy sukces, m.in. „Bez końca" reż. Michał Marczak (światowa premiera na Sundance Film Festival 2026) „Mój drogi Theo" reż. Alisa Kovalenko (premiera światowa: CPH:DOX 2025) czy „Las", reż. Lidia Duda (premiera światowa: Thessaloniki Documentary Film Festival 2024).
23. Millennium Docs Against Gravity będzie fascynującą podróżą nie tylko dookoła świata, ale także przez wiele ważnych tematów - od ekologii, przez politykę, psychologię, prawa człowieka, sztukę (także awangardową), popkulturę oraz relacje rodzinne.
Więcej informacji o festiwalu:
https://www.facebook.com/MillenniumDocsAgainstGravity/
https://www.instagram.com/millenniumdocsagainstgravity/
https://www.youtube.com/c/MillenniumDocsAgainstGravityFilmFestival
https://www.tiktok.com/@millenniumdocsag
