Janine

“Janine” to jeden z wczesnych filmów Cheryl Dunye, w którym już widoczny jest charakterystyczny dla reżyserki „Arbuziarki” („Watermelon Woman”, 1996) styl łączący formę dokumentu i fikcji. Reżyserka określa swoje prace jako należące do gatunku „Dunyementary” („Dunyekumentu”). Cheryl Dunye zarówno w „Janine”, jak i w „Arbuziarce” wciela się w filmową bohaterkę, prowadząc w tych obrazach narracje. Jej obecność jako reżyserki filmu odsyła jednak do możliwych odczytań w kontekście doświadczonych przez nią samą przeżyć i jej tożsamości. Jednocześnie „Janine” nie jest filmem jednoznacznie dokumentalnym. Przywołane wydarzenia i związane z nimi emocje osadzone są w konwencji fabularnej. Pozwala to Cheryl Dunye podjąć grę z osobami oglądającymi film, uniemożliwiając jednoznaczne określenie tego, co w filmie zostało zmyślone, a które wydarzenia były inspirowane przeżyciami. Zastosowany sposób prowadzenia historii, oscylujący między filmem dokumentalnym i fikcją, pozwala reżyserce wymknąć się jednoznacznym kategoryzacjom dotyczącym jej własnej osoby i tożsamości. Bohaterka „Janine” zakochuje się w białej dziewczynie. Nie jest to jednak prosta historia o zranieniu uczuć. Film zadaje pytanie o to, w jaki sposób białe społeczeństwo naznacza kategorią „rasy” i jak wyrażane są uprzedzenia związane z homoseksualną orientacją. Film ukazuje to, jak trudno się im przeciwstawić – kiedy są wyrażane nie wprost. Jednocześnie „Janine”, jako wypowiedź twórcza, jest właśnie takim przeciwstawieniem, wypowiedzią umożliwiającą artykulację bólu i rozczarowania, związanych z takimi doświadczeniami.

Źródło: Krystyna Mazur, Wielkie nieobecne: Czarne reżyserki filmów eksperymentalnych w USA, w: „Historie filmu awangardowego”, pod red. Ł. Rondudy, G. Sitek, Fundacja Okonakino, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, korporacja ha!art, Warszawa-Kraków 2020